CEZURA ŚMIERCI W LITERACKIM UJĘCIU ARTHURA SCHNITZLERA (1862-1931) NA PODSTAWIE OPOWIADANIA DER TOD DES JUNGGESELLEN

Krystian  Łukasik

doi:10.58324/s.490

Published : 2026-05-19

Vol. 36 No. 1 (2026)

DEATH AS CAESURA IN THE LITERARY VISION OF ARTHUR SCHNITZLER (1862-1931): AN ANALYSIS OF DER OD DES JUNGGESELLEN

Krystian Łukasik

https://orcid.org/0009-0003-5180-3508

DOI: https://doi.org/10.58324/s.490

Abstract

Arthur Schnitzler jest jednym z głównych przedstawicieli niemieckojęzycznej literatury modernistycznej. Jak powszechnie wiadomo jest to epoka rewolucyjna w każdym aspekcie. Przede wszystkim zmianie uległy wówczas relacje międzyludzkie oraz zasady moralne. Chwiejność emocjonalna, chęć czerpania z życia tu i teraz oraz koncentracja jednostki na sobie sprawiły, że nastąpiło przewartościowane w obszarze moralności. Samemu autorowi można ponadto przypisać pewną fascynację umieraniem, śmiercią, a także psychiczną ambiwalencją ludzi wobec tych procesów. Zmiany obyczajowe, motyw tajemnicy oraz problematyka niewierności w kontaktach społecznych zostały w opowiadaniu Der Tod des Junggesellen (1912) osnute wokół tytułowej śmierci i listu post mortem do przyjaciół wezwanych na ostatnią godzinę umierającego. Śmierć stanowi tutaj niewątpliwie moment na szczere wyznania, które są raczej zemstą lub złośliwością niż skruszonym żałowaniem win.

Similar Articles

Piotr Kaczmarek, STATE REPRESSION OF CLERGY UNDER COMMUNIST REGIMES –AN ANALYTICAL OVERVIEW , Społeczeństwo: Vol. 35 No. 4 (2025)

You may also start an advanced similarity search for this article.

Details

References

Statistics

Authors

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Łukasik, K. . (2026). DEATH AS CAESURA IN THE LITERARY VISION OF ARTHUR SCHNITZLER (1862-1931): AN ANALYSIS OF DER OD DES JUNGGESELLEN. Społeczeństwo, 36(1), 9–21. https://doi.org/10.58324/s.490

References

Beharriell F.J., Schnitzler, Freuds Doppelgänger, „Literatur und Kritik” 1967, nr 2, s. 546-555.

Brenner P.J., Neue deutsche Literaturgeschichte. Vom „Ackermann” zu Günter Grass, Berlin – New York 2011, s. 204-212.

Deutsche Literaturgeschichte. Von den Anfängen bis zur Gegenwart, red. W. Beutin [i in.], Stuttgart 2008.

Dipper C., Moderne, [dostęp: 12.04.2025].

Földes C., Haberland D., Nahe Ferne – ferne Nähe. Zentrum und Peripherie in deutschsprachiger Literatur, Kunst und Philosophie, Tübingen 2017.

Herzfeld M., Deutsche Literaturgeschichte. Von den Anfängen bis zur Gegenwart, Stuttgart 2001.

Klabes G., Arthur Schnitzler: Der Tod des Junggesellen (Stilanalyse), „Journal of the International Arthur Schnitzler Research Association” 1967, nr 3/6, s. 31-39.

Łukasik K., Motyw tajemnicy i niewierności w opowiadaniu Arthura Schnitzlera „Der Tod des Junggesellen” (1908), praca licencjacka powstała pod kierunkiem A. Gajdis w Instytucie Filologii Germańskiej Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2022.

Musil R., Człowiek bez właściwości, tłum. K. Radziwiłł, K. Truchanowski, J. Zeltzer, Warszawa 1971.

Perlmann M.L., Arthur Schnitzler. Sammlung Metzler, Bd. 239, Stuttgart 1987, s. 132-133.

Podsiad A., Słownik terminów i pojęć filozoficznych, Warszawa 2001.

Schnitzler A., Anatol. Dramen, Frankfurt am Main 2000.

Schnitzler A., Der einsame Weg. Zeitstücke 1891-1908, Frankfurt am Main 2001.

Schnitzler A., Der Weg ins Freie, Salzburg 1995.

Schnitzler A., Gesammelte Werke, [Chicago 2022].

Schnitzler A., Jugend in Wien. Eine Autobiographie, Wien – München – Zürich 1968.

Schnitzler A., Lejtnant Gustl i inne opowiadania, tłum. I. Czermakowa, Warszawa 1957.

Sprengel P., Geschichte der deutschsprachigen Literatur 1900-1918. Von der Jahrhundertwende bis zum Ende des Ersten Weltkriegs, München 2004.

Stöckmann I., Naturalismus. Lehrbuch Germanistik, Stuttgart 2011.

Wagner R., Arthur Schnitzler. Eine Biographie, Wien – München – Zürich – New York 1981.

Weinzierl U., Arthur Schnitzler. Lieben Träumen Sterben, Frankfurt am Main 1994.

Wielki słownik języka polskiego, t. 1-4, red. S. Dubisz, Warszawa 2018.

Krystian Łukasik

spoleczenstwo@civitaschristiana.pl
https://orcid.org/0009-0003-5180-3508

Bio Statement (e.g., department and rank)

Badacz niezależny, absolwent germanistyki (licencjat) oraz politologii (magisterium) Uniwersytetu Wrocławskiego. Aktualne zainteresowania naukowe dotyczą zagadnień socjologicznych, takich jak rynek pracy, rewolucja cyfrowa oraz sztuczna inteligencja.